Hökumətin formalaşması prinsipləri
Hökumətin formalaşması prinsipləri müxtəlif ölkələrdə müxtəlifdir.Parlament
üsul-idarəli ölkələrdə hökuməti parlament seçkilərində qalib gəlmiş partiya formalaşdırır.
Mütləq qalib olmazsa partiyalar koalisiya yaradır,ya çoxluq ya da azlıq
hökuməti qururlar.Bu baş tutmazsa yenidən parlament seçkiləri keçirilir.
Azərbaycan Respublikasında hökumət
Azərbaycan Respublikası Konstitusiyasının Vİ fəslinin 99-cu maddəsinə əsasən
Azərbaycan Respublikasında icra hakimiyyəti Azərbaycan Respublikasının
Prezidentinə mənsubdur.
Konstitusiyanın 109-cu maddəsinə əsasən
" Azərbaycan Respublikasının Prezidenti:
4. Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin razılığı ilə Azərbaycan
Respublikasının Baş nazirini vəzifəyə təyin edir; Azərbaycan Respublikasının
Baş nazirini vəzifədən azad edir;
5. Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin üzvlərini vəzifəyə təyin və
vəzifədən azad edir; zəruri hallarda Azərbaycan Respublikası Nazirlər
Kabinetinin iclaslarına sədrlik edir;
6. Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin istefası haqqında qərar
qəbul edir. "
Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin statusu və tərkibi
Konstitusiyanın 114-cü maddəsinə əsasən :
" I. Azərbaycan Respublikasının Prezidenti icra səlahiyyətlərinin
həyata keçirilməsinin təşkili məqsədi ilə Azərbaycan Respublikasının Nazirlər
Kabinetini yaradır.
II. Azərbaycan Respublikasının Nazirlər Kabineti Azərbaycan Respublikası
Prezidentinin yuxarı icra orqanıdır.
III. Azərbaycan Respublikasının Nazirlər Kabineti Azərbaycan Respublikasının
Prezidentinə tabedir və onun qarşısında cavabdehdir.
IV. Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin iş qaydasını Azərbaycan
Respublikasının Prezidenti müəyyənləşdirir.
Maddə 115. Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin tərkibi Azərbaycan
Respublikası Nazirlər Kabinetinin tərkibinə Azərbaycan Respublikasının Baş
naziri, onun müavinləri, nazirlər və başqa mərkəzi icra hakimiyyəti
orqanlarının rəhbərləri daxildirlər.
Maddə 116. Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin istefası Yeni
seçilmiş Azərbaycan Respublikasının Prezidenti vəzifəsini tutduğu və
səlahiyyətlərini icra etməyə başladığı gün Azərbaycan Respublikasının Nazirlər
Kabineti Azərbaycan Respublikası Prezidentinə istefa verir.
Maddə 117. Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin iclasları Azərbaycan
Respublikası Nazirlər Kabinetinin iclaslarına, bir qayda olaraq, Azərbaycan
Respublikasının Baş naziri sədrlik edir."
Azərbaycan Respublikası Baş nazirinin təyin edilməsi qaydası
Konstitusiyanın 118-ci maddəsinə əsasən :
" I. Azərbaycan Respublikasının Baş nazirini Azərbaycan Respublikası
Milli Məclisinin razılığı ilə Azərbaycan Respublikasının Prezidenti təyin edir.
II. Azərbaycan Respublikasının Baş naziri vəzifəsinə namizədlik haqqında
təklifi Azərbaycan Respublikasının Prezidenti onun öz vəzifələrinin icrasına
başladığı gündən bir ay və ya Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin
istefa verdiyi gündən iki həftə müddətindən gec olmayaraq Azərbaycan Respublikası
Milli Məclisinin müzakirəsinə təqdim edir.
III. Azərbaycan Respublikasının Milli Məclisi Azərbaycan Respublikasının Baş
naziri vəzifəsinə namizədlik haqqında qərarı həmin namizədliyin təqdim edildiyi
gündən bir həftədən gec olmayaraq qəbul edir. Göstərilən qayda pozularsa və ya
Azərbaycan Respublikası Prezidentinin təqdim etdiyi namizədlərin Azərbaycan
Respublikasının Baş naziri vəzifəsinə təyin olunmasına üç dəfə razılıq
verilməzsə, Azərbaycan Respublikasının Prezidenti Azərbaycan Respublikasının Baş
nazirini Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin razılığı olmadan təyin edə
bilər.
Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin səlahiyyətləri
Konstitusiyanın 119-cu maddəsinə əsasən :
" Azərbaycan Respublikasının Nazirlər Kabineti:
- Azərbaycan Respublikası dövlət büdcəsinin layihəsini hazırlayıb Azərbaycan
Respublikasının Prezidentinə təqdim edir;
- Azərbaycan Respublikası dövlət büdcəsinin icrasını təmin edir;
- maliyyə-kredit və pul siyasətinin həyata keçirilməsini təmin edir;
- dövlət iqtisadi proqramlarının həyata keçirilməsini təmin edir;
- dövlət sosial təminat proqramlarının həyata keçirilməsini təmin edir;
- nazirliklərə və digər mərkəzi icra hakimiyyəti orqanlarına rəhbərlik edir,
onların aktlarını ləğv edir;
- Azərbaycan Respublikası Prezidentinin onun səlahiyyətlərinə aid etdiyi
digər məsələləri həll edir.
...Maddə 121. Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin üzvlüyünə
namizədlərə dair tələblər:
I. Azərbaycan Respublikasının Baş naziri vəzifəsinə yaşı 30-dan aşağı
olmayan, seçkilərdə iştirak etmək hüququna malik, ali təhsilli, başqa dövlət
qarşısında öhdəliyi olmayan Azərbaycan Respublikası vətəndaşı təyin edilir.
II. Azərbaycan Respublikası Baş nazirinin müavini, nazir, digər mərkəzi icra
hakimiyyəti orqanının rəhbəri vəzifəsinə yaşı 25-dən aşağı olmayan, seçkilərdə
iştirak etmək hüququna malik, ali təhsilli, başqa dövlət qarşısında öhdəliyi
olmayan Azərbaycan Respublikası vətəndaşı təyin edilir."
Davamını OXU...
